Recensie: Onafscheidelijk – Juliet Butler4 sterren, Recensie

9789402700770

Het verhaal van Masja en Dasja Krivosjljapova is triest, intens en mensonterend. Het is heftig om te lezen omdat het helaas echt gebeurd is. Het boek speelde dan ook dagen na het lezen nog door mijn hoofd. Niet alleen vanwege de verschrikkingen en ontberingen van deze (Siamese) tweeling zussen maar ook en vooral door de kracht van vriendschap en doorzetten die uit het boek spreekt. En vanwege het feit dat beide zussen als aparte personen voor me gingen leven in het boek. Precies zoals ze dat waren al hadden ze een gedeeld lichaam. Dasja, die zacht, liefdevol, handig en intelligent was en zich volledig liet overheersen door Masja.
Masja de stoere zus met de grote mond en het korte lontje, die vooral om zichzelf geeft maar wel weet te vechten voor zichzelf en haar zus. Twee kinderen die opgroeien tot twee vrouwen en nooit enige privacy gekend hebben en nooit een eigen leven hebben kunnen leiden en die absoluut mijn hart wisten te raken.

Masja en Dasja werden in 1950 geboren in Moskou en werden kort na hun geboorte door de Staat bij hun moeder weggehaald omdat ze misvormd waren. De Sovjet Unie erkende in die tijd niet dat er gehandicapten in hun perfecte staat geboren werden. Dus werden deze kinderen veilig weggestopt in staatstehuizen zodat gezonde mensen niet met hen geconfronteerd werden. Deze kinderen waren totaal rechteloos en overgeleverd aan de grillen en nukken van vaak onverschillige verzorgers. Dit wordt in het boek heel duidelijk maar vooral ook heel invoelbaar verteld, het politieke klimaat van Rusland in die tijd komt in kleine en grote gebeurtenissen naar voren. Dat is heel belangrijk voor het verhaal want doordat de staat alles bepaalt en door de angstcultuur en corruptie in de tehuizen is het leven van de zussen zoals het is. Hard en ongelofelijk zwaar. Een lot dat ze delen met de andere misvormde en uitgespuugde kinderen in de tehuizen.
Een lichtpuntje is dat de kinderen elkaar steunen en er warme en oprechte vriendschappen ontstaan, en dat was ontzettend fijn om te lezen. Ook de zeldzame mensen die zich echt bekommeren om Masja en Dasja zijn een bron van vreugde tijdens het lezen. Dat gun je deze twee zo ontzettend graag.

Bij Madja en Dasja was er nog een reden waarom ze bij hun moeder weggehaald werden en hun bestaan verborgen werd gehouden. Wetenschappers zagen hen als een lot uit de loterij om medische experimenten op te doen.
In een interview zegt één van de onderzoekers:
Ze waren het volmaakte levende laboratorium, een experiment dat gewoonweg wachtte op uitvoering. We zagen hen als een wonder der natuur, een droom die uitkwam voor ons.

Als lezer zag ik ze vooral als mensen, twee totaal verschillende mensen die tot elkaar veroordeeld waren doordat ze een Siamese tweeling waren. Een term die ze zelf niet kenden, Masja en Dasja noemde het “Samen“ en hebben jarenlang gedacht dat ze ooit “Los“ zouden worden. Ook dat is iets waar ik tijdens het lezen zo stil van werd, er werd hun nooit iets verteld, nooit iets uitgelegd. Via het afluisteren van gesprekken, het praten met vrienden en de hatelijke opmerkingen van diverse verzorgers kregen ze een klein beetje informatie over wat er met hen aan de hand was.

Wat er allemaal met ze gedaan is komt pas laat in het boek naar voren, maar ook zonder dat er uitvoerig op in gegaan werd was het als lezer duidelijk dat dit onmenselijk en wreed was. Het is dan ook geen wonder dat Masja en Dasja de martelingen uit hun jeugd verdrongen en zich er als volwassen bijna niets van konden herinneren. Ook het feit dat ze als volwassenen aan de drank raken is niet verbazingwekkend.
Wat wel opmerkelijk is en getuigt van de kracht van deze zussen is hoe ze toch nog hebben kunnen genieten van kleine mooie gebeurtenissen in hun leven. En dan bedoel ik hartverscheurend klein zoals: naar buiten mogen kijken, op je elfde voor het eerst naar buiten gaan, schone lakens ….. En het feit dat Dasja ondanks alles durfde te hopen op een betere toekomst en haar liefdevolle aard wist te behouden. Of dat Masja hen wist aan te zetten om voor zich zelf op te komen en zo hun omstandigheden verbeterde.

Onafscheidelijk is de roman bewerking van het ware leven van Masja en Dasja en is gebaseerd op de hechte vriendschap die de auteur de laatste 15 jaar van hun leven had met de zussen. Bijna alle gebeurtenissen in het boek hebben werkelijk plaatsgevonden.
De auteur heeft het boek geschreven met Dasja als verteller omdat ze meer empathie voelde voor haar dan voor Masja. En omdat ze vond dat zij als “de zwijgzame zus“ eindelijk eens de kans moest krijgen om haar eigen verhaal te vertellen.

Tijdens het lezen had ik echt het gevoel dat ik Dasja hoorde en maakte ik alles mee vanuit haar standpunt, zag ik haar dromen en haar verdriet. En kreeg ik het gevoel dat ik Dasja kende en zelfs begreep waarom ze zich liet mishandelen door haar zus maar haar toch bijna nooit afviel of zich verzette.
De auter is er dus prima in geslaagd om Dajsa een stem te geven al had ik soms net iets meer over haar gedachtes willen horen. In haar nawoord verklaart de auteur waarom dat niet mogelijk was: Hoewel ik haar goed heb leren kennen vond ik het frustrerend om nooit een eerlijk 1-op-1 gesprek met haar kon voeren. Masja, de waakhond, was er altijd bij.

Hoewel ik de beslissing van de auteur begrijp om het verhaal vanuit Dasja te vertellen, miste ik toch ook het verhaal gezien vanuit Masja. Masja wist me ook diep te raken, ondanks haar egoïsme en kortzichtigheid. Zij is in mijn ogen net zo zeer een slachtoffer als haar zus en vaak was ik benieuwd hoe iets dat Dasja vertelde door Masja ervaren werd. Deels werd dat wel duidelijk doordat Masja haar mening altijd luid en duidelijk verkondigd, zowel gevraagd als ongevraagd. Maar toch knaagt er iets na het lezen van gemis in dit verder zo prachtige boek

Boekgegevens

9789402700770

Titel :Onafscheidelijk
Auteur :Juliet Butler
Uitgever :Harper Collins
Verschenen :Februari 2018
ISBN :9789402700770

1 antwoord
  1. Elly
    Elly zegt:

    Hallo Connie…..bedankt voor je mooie verslag. Dit is een boek wat ik niet met droge ogen zou kunnen lezen denk ik. Ik ga dit boek zeker in de gaten houden en wil het ook lezen.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

code

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.